Niniejsze opracowanie jest drugim raportem, zrealizowanym w ramach Projektu „Interaktywna Gmina”. Pierwszy opublikowany został na podstawie badań przeprowadzonych w 2007 roku. W tym roku, kolejny raz, badanie przeprowadzone zostało wspólnie przez Agencję Interaktywną 3Cube oraz Wyższą Szkołę Handlową we Wrocławiu, pod patronatem Stowarzyszenia Na Rzecz Promocji Dolnego Śląska.

Realizację projektu „Interaktywna Gmina” zainaugurowało porozumienie zawarte w dniu 10 marca 2007 r. między Stowarzyszeniem na Rzecz Promocji Dolnego Śląska, Wyższą Szkołą Handlową we Wrocławiu oraz Agencją Interaktywną 3Cube, które wyznaczyło projektowi następujące cele:

1. Ocena funkcjonalna i merytoryczna serwisów internetowych gmin Dolnego Śląska.
2. Ustalanie corocznych rankingów serwisów i przeprowadzanie konkursów „Dolnośląska Gmina – lider Internetu” pod patronatem Stowarzyszenia
3. Zmotywowanie dolnośląskich gmin do podejmowania efektywnych działań bazujących na medium Internetu, w celu budowania atrakcyjnego i czytelnego wizerunku gminy.
4. Pogłębianie społecznej świadomości użyteczności ICT w obszarach działań gmin Dolnego Śląska.

Analogicznie, jak w roku ubiegłym to wspólne przedsięwzięcie miało przede wszystkim na celu zdiagnozowanie aktualnego stanu wykorzystania Internetu na rzecz promocji i rozwoju poszczególnych gmin przez władze samorządowe Dolnego Śląska. Ponieważ jest to pierwszy tego rodzaju projekt w Polsce, więc wymagał on opracowania własnej, dedykowanej metodologii badań, gwarantującej przeprowadzenie z jednej strony kompleksowej, a z drugiej, zobiektywizowanej analizy jakości serwisów internetowych wszystkich gmin dolnośląskich i opracowanie na tej podstawie w miarę obiektywnego ich rankingu.

Wyniki pierwszej edycji badań, które odbyły się w 2007 roku przyjęte zostały z wielkim zainteresowaniem, zarówno przez środowisko samorządowe, jak i gremia naukowo-badawcze. Postanowiono zatem, iż badania w roku 2008 przeprowadzone zostaną przy zastosowaniu tych samych zasad i tej samej metodologii. Zapewniło to możliwość nie tylko na dokonanie kolejnych ocen i wyłonienie tegorocznych liderów, ale także pozwoliło na porównanie ocen uzyskanych w dwu kolejnych latach. Dzięki temu uzyskano wyraźny obraz tendencji i kierunków rozwoju serwisów internetowych gmin dolnośląskich.

Zespół badawczy jest świadomy tego, że każda ocena ma znamiona subiektywizmu, wynikające choćby z uregulowań metodologicznych. Zarazem jednak uważa, że każda ocena to forma benchmarkingu, która daje szansę zainteresowanym na porównywanie swych dokonań z działaniami innych, a następnie umożliwia przeniesienie od nich dobrych wzorców i ostrzeżenie przed popełnionymi błędami. Zapewnia zatem systematyczne doskonalenie działań.

Przedmiotem badań przeprowadzonych w kwietniu i maju 2008 r. było 169 serwisów internetowych gmin. Każdy serwis był oceniany kilkukrotnie przez różne osoby, na podstawie rozbudowanej ankiety, zawierającej 72 pytania i łącznie 195 wariantów odpowiedzi. Każdej odpowiedzi przypisano wcześniej określoną liczbę punktów. Zsumowanie punktów przypisanych udzielonym odpowiedziom pozwoliło uzyskać syntetyczną ocenę punktową dla każdego serwisu. Szczegóły dotyczące procedury i metodologii badań przedstawiono w rozdziale 1. Zgromadzony w badaniach materiał posłużył do wnikliwych analiz zawartości i jakości informacji gromadzonych w serwisach internetowych gmin, co przedstawiono w rozdziałach 2 i 3. Dodatkowo w Załączniku 3 przedstawiono jak kształtują się obecnie struktury ocen poszczególnych gmin. Pozwala to wyraźnie prześledzić pozytywy i niedostatki poszczególnych serwisów.

Analogicznie jak w roku ubiegłym, dla ustalenia rankingu serwisów internetowych gmin w 2008 r., zostały one podzielone – zgodnie z klasyfikacją samorządów GUS – na trzy grupy: serwisy gmin miejskich, gmin miejsko-wiejskich i gmin wiejskich.
W każdej z grup pierwszym dziesięciu gminom, których serwisy uzyskały najwyższe oceny, nadane zostały tytuły „Lider Internetu 2008”. Szczegółowe informacje na ten temat przedstawione zostały w rozdziale 4. Znamienne, iż tylko 10 gmin uzyskało tytuł lidera po raz drugi. Oznacza to, że ubiegłoroczne oceny zmobilizowały wielu samorządowców do staranniejszego przyjrzenia się serwisom w swych gminach i podjęcie działań w kierunku ich doskonalenia. Może to również oznaczać, iż gminy, które zostały laureatami w roku ubiegłym, nie doceniły potrzeby dalszego doskonalenia swych serwisów.

Dodatkowo w bieżącym roku Agencja Interaktywna 3Cube postanowiła przyznać dodatkowe wyróżnienia serwisom, w których umieszczono szczególnie ciekawe rozwiązania interaktywne, marketingowe lub graficzne (por. pkt. 4.5).
Tegoroczne badania pokazują, że w ciągu roku jakość serwisów samorządów lokalnych na Dolnym Śląsku nieco się poprawiła, ale jest nadal niezwykle zróżnicowana i w zasadzie nie zależy od zamożności poszczególnych gmin. Można raczej uznać, że ocena serwisu odzwierciedla aktywność i przedsiębiorczość osób zarządzających gminą. Szczegółowe wyniki badań dostępne są na stronie internetowej: www.interaktywna-gmina.pl lub www.interaktywnagmina.pl

Mamy nadzieję, że coroczne badania i publikacja rankingów będą wpływać na poprawę jakości serwisów zwłaszcza tych gmin, które nie zajęły w kolejnym badaniu najwyższych miejsc. Będziemy usatysfakcjonowani, jeśli gminy uznają oceny nie tyle jako krytykę, lecz jako doping do doskonalenia serwisów. Niesatysfakcjonujące wyniki oceny powinny motywować, by spojrzeć krytycznie na swój serwis internetowy i zdecydować się jak go przebudować, aby mieć własne oryginalne narzędzie promocji lokalnej i informowania lub poprawić jego jakość.

Projekt „Interaktywna Gmina” realizuje misję działania na rzecz promocji kraju i regionu oraz rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Pierwsza i druga edycja projektu to wstęp do cyklicznych, coraz rozleglejszych badań, które stopniowo obejmą także inne elementy e-administracji Dolnego Śląska. Internet ewoluuje, zmieniają się również jego paradygmaty, konieczne więc będzie w kolejnych badaniach włączenie jeszcze innych elementów oceny, uwzględnienie innych aspektów, które obecnie postrzegamy jako mało istotne lub potrzebne.

Warto podkreślić, że od początku inicjatywy Projekt „Interaktywna Gmina” realizowany jest całkowicie siłami społecznymi. Szczególnie dziękujemy liderom badań

• panu Zbigniewowi Stolarkowi, niezależnemu konsultantowi rozwiązań internetowych z firmy 3Cube, za przygotowanie podstaw metodologii badań oraz narzędzi informatycznych, używanych w badaniach,
• pani dr inż. Barbarze Łukasik-Makowskiej Prorektorowi do spraw dydaktycznych Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu, za zorganizowanie pracy studentów WSH oraz znaczący udział w przygotowaniu metodyki badań i opracowaniu wyników.
• Dziękujemy także wszystkim pracownikom obu firm i studentom za udział w badaniach oraz setki godzin pracy.

Bartłomiej Adamów   Prezes Zarządu 3CUBE Network Solutions & Software

Prof. dr hab. Janusz Olearnik   Rektor Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu

Sławomir Najnigier   Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Promocji Dolnego Śląska